درد استخوان باسن و لگن یکی از نشانه های شایع به صورت دردی سنگین تیرکشنده تیز عمیق یا سوزنی توصیف می گردد و شدت آن از خفیف تا شدید می تواند متغیر باشد.
درد استخوان لگن و باسن دلیل متعددی دارد وضعیت دلیل مثل شکستگی عفونت های مثل جدی هستند و تعدادی مثل آرتریت هاو ضخامت کمتری را به وجود میآورد اما می توانند در دراز مدت باعث ناتوانی بیمار هم شود.
پزشکان برای تشخیص دادن علت اصلی دردهای استخوان باسن و لگن پرونده پزشکی بیمار را تحت بررسی قرار میدهند.
معاینه بالینی کامل را انجام خواهند داد و احتمالاً دستور انجام آزمایش مثل تصویربرداری را خواهند داد.
پزشک و همفکری بیمار طرح درمان را پس از تشخیص دادن دلیل اصلی درد استخوان باسن تهیه میکنند طرح درمان پا درد از عمل جراحی شود اما معمولاً راهبردهای خودمراقبتی مثل استراحت است.
دلایل درد استخوان لگن و باسن
مفصل ران که به آن هیپ مفصلی هم گفته می شود نوعی استخوان لگن است که اصطلاحاً استابولوم یا حفره حقوقی هم نام میگیرد و مفصل در سر استخوان ران میباشد غضروف مفصل را میپوشاند.
غضروف بافت سفید رنگی دارد که از استخوان به صورت کامل محافظت می کند و حرکت آسان و روان را امکان پذیر می سازد مشکلات خود مفصل معمولاً به درد داخل مفصل ران دامن خواهد زد.
درد کنار استخوان باسن و لگن یا درد بخش خارجی لگن که نزدیک کشاله ران است معمولاً در پی مشکلات مرتبط با رباطها تاندونها از اولاد و یا عصب های دوره مفصل ران ایجاد می شود.
تمایز قائل شدن میان دلایل مختلف درد استخوان لگن و باسن و تعیین این دردها در کنار پشت و جلو لگن احساس خواهد شد که هر کدام نشانه های پیچیده ای از یک درد هستند.
از دلایل ایجاد درد در ناحیه لگن و باسن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
آرتروز لگن
آرتروز مفاصل ران در پی ساییدگی تدریجی غضروف مفصلی به وجود می آید از بالا رفتن سن و سابقه آسیب دیدگی مفصل ران غالباً روند ساییدگی غضروف را سرعت می بخشند.
در هر حال در اثر ساییدگی تدریجی غضروف مفاصل ران مفاصل را تنگتر میکند و در نتیجه استخوان ها بیشتر بر روی هم سطح میشود.
درد های ناشی از آرتروز به شدت آن بستگی دارد و می تواند سنگین و عمقی یا تیز و یا تیرکشنده باشند درد و خشکی مفاصل ران ها روزها را شدت میبخشد.
درد باسن و مشکلات ناشی از ایستادن طولانی مدت، راه رفتن، بالا و پایین رفتن از پلهها، پوشیدن کفش و جوراب یا دوچرخهسواری، شایعترین علائم آرتروز لگن و ران هستند که بسیاری از بیماران از آن شکایت دارند.
دررفتگی لگن
دررفتگی مفصل لگن زمانی رخ میدهد که قسمت گوی مانند ران از حفره لگن خارج شود.
شایعترین علامت دررفتگی مفصل لگن، درد شدید در ناحیه لگن است که هنگام راه رفتن و بلند کردن پاها بدتر میشود.
آرتریت التهابی
انواع مختلفی از آسیبهای التهابی مثل روماتیسم لوپوس اسپوندیلیت هستند که درد و آنها در مفاصل ران شدت پیدا میکند و به دردی عمیق سنگین و مداوم سخت میشود.
برخلاف دردهای آرتروز که فعالیت تشدید میشود در تا استخوان و لگن که بر اثر عارضه های التهابی هستند غالباً با فعالیت کردن مقدار آرام میشود.
شکستگی لگن
شکستگی مفصل ران یا شکستگی لگن به گروهی از شکستگیها اشاره دارد که در قسمت بالای استخوان ران رخ میدهند.
این نوع شکستگی به دو دسته مختلف تقسیم میشود، شکستگی گردن استخوان ران و شکستگی لگن.
درد شدید در ناحیه لگن و کشاله ران به همراه سفتی، کبودی و تورم در ناحیه باسن از مهمترین علائم شکستگی لگن هستند که بلافاصله پس از شکستگی تشدید میشوند.
مصرف استروئید، سابقه استعمال و مصرف دخانیات و عارضه های بزرگ کننده استخوان ها مثل سرطان پوکی استخوان ریسک خطر شکستگی مفاصل را بالا می برد.
فشار در مقایسه با شکستگی کامل ناشی از زمین خوردن با شروع تدریجی درد همراه میشود که در اثر تحمل وزن بیشتر خواهد شد.
بورسیت ایلیوپسواس
به زبان ساده به معنی التهاب یا ترکیب تحریک است بورست کیسه مملو از مایع و کوچک است که مانند محافظ در میان مفاصل عضلات و تاندونها و عمل میکند.
یک بورسیت که در داخل کشاله ران ماکسلی قرار میگیرد، بورست ایلیوپسواس نامیده میشود.
استرین فلکسور مفصل ران
استرین مفصل ران به کشیدگی یا پاره شدن عضله یا تاندون مرتبط یا هر دو مورد اشاره می نماید عضلات فلکسور در مفصل را مسئله الیو پسواس یا عضله رکتوس که عضله راست سمت ران هست را درگیر میکند.
از جمله دلایل ایجاد استرین فلکسور مفاصل می توان به استفاده بیش از حد یا نوعی آسیب دیدگی بر اثر وارد شدن ضربه مستقیم در زمان ورزش های تماسی اشاره نمود.
استرین فلکسور مفاصل ران علاوه بر درد جلوی لگن باعث ورم، محدودیت حرکتی و ضعف عضلانی می گردد.
استئونکروز مفصل ران
مرگ استخوان زمانی اتفاق می افتد که خونرسانی به استخوان مفاصل در قسمت ران و لگن با اختلال روبرو می شود و در نتیجه سلول های استخوانی به صورت کامل بمیرند.
اگر موارد مرگ استخوان لگن در اثر مصرف کورتیکو استروئید و زیاده روی در مصرف مشروبات الکلی اتفاق بیفتد مرگ استخوان خیلی سخت درمان می شود.
مرگ استخوان مفصل ران به جز درد در قسمت جلوی لگن و کشاله ران که در اثر راه رفتن به وجود می آید و شدت پیدا می کند با درد ران باسن و زانو هم همراه میشود.
پارگی لابروم مفصل ران
لابروم مفاصل ران نواری غضروفی شکل هستند که دور لبه خارجی حفره مفاصل ران را در برگرفته است.
این لابرون از مفاصل حمایت میکنند و حفره مفصلی را عمیق تر می سازند.
استفاده بیش از حد یا آسیب دیدگی مفاصل ران گاهی باعث پارگی لابروم می گردد و به دلیل درد عمیق و تیزی که در جلوی لگن به وجود می آید تحمل آن بسیار سخت است.
گیر افتادگی مفصل رانی لگنی
گیر افتادگی مفاصل رانی لگنی پیامد ایجاد زائده استخوانی دور مفاصل ران را دارند.
این زائده حرکت را بسیار محدود میکند و در نهایت باعث پارگی لابروم و آرتروز های مفاصل ران می شود.
نشانه های گرفتگی مفصل رانی لگنی شامل درد های تیز و سنگین در قسمت کشاله ران هستند که به سمت بیرون لگن در حرکت می باشند.
این درد غالباً در اثر ایستادن بعد از نشستن طولانی مدت آغاز می گردد، خشکی و سفتی مفاصل و لنگ زدن از نشانههای این است.
عفونت مفصل ران
مفصل ران گاهی دچار عفونت می شود و اصطلاحاً به آن ستیک گفته میشود.
عفونت مفاصل علاوه بر درد شدید جلوگیری لگن یا درد کشاله ران معمولاً با داغی ورم محدودیت حرکتی مفاصل همراه هستند.
اغلب بیماران تب دارند، هرچند امکان دارد بیماران مسن تر عفونت نداشته باشند.
سیاه شدن سر استخوان ران
سیاه شدن سر استخوان لگن زمانی رخ میدهد که اختلالی در خونرسانی به استخوان ایجاد شود.
شروع تدریجی و خفیف درد در کشاله ران و لگن، به خصوص هنگام ایستادن، نشستن یا انجام فعالیتهای روزانه، یکی از شایعترین علائم سیاه شدن سر استخوان ران در بیمار است.
با گذشت زمان و پیشرفت این وضعیت، میزان درد نیز افزایش مییابد.
با پیشرفت این وضعیت، مفصل سفت و محدود میشود و حرکت آن محدود میشود و پس از مدتی بیمار هنگام راه رفتن لنگ میزند.
سرطان استخوان
موارد نادر اثرات درد استخوان لگن و ران پیامد اطلاع به سرطان استخوان اولیه هستند.
سرطان استخوان میتواند در هر استخوانی از بدن رخ دهد، اما در بیشتر موارد لگن یا استخوانهای بلند مانند بازو و ران را تحت تأثیر قرار میدهد.
درد در ابتدا معمولاً شب ها بیشتر خواهد شد اما به موازات پیشرفت میکنند و سرطان و تومورهای استخوانی بزرگ می شوند.
این نوع سرطان نادر است و کمتر از 1٪ از کل موارد سرطان را تشکیل میدهد.
درد استخوان، تورم و حساسیت مفصل آسیبدیده، ضعف و خستگی از جمله مهمترین علائم سرطان استخوان هستند.
بورسیت تروکانتریک
بورسیت تروکانتریک، درد کشنده و تیز است که در کنار استخوان لگن و با زن به وجود میآید غالباً این دردها رو به پایین، در ران و زانوها انتشار پیدا میکند.
این نوع درد استخوان لگن و باسن معمولاً در زمان شب و موقعی که بر روی مفاصل ران خوابیده اید و در زمان ورزش هایی مثل پیادهروی و دویدن شدت پیدا میکنند.
درد ناشی از بورسیت به تدریج به درد مزمن و عمیق تبدیل میگردد که در ناحیه بزرگتر از باسن و لگن نشر پیدا می کند بورسیت با علائم دیگری مثل ورم و لنگ زدن همراه است.
درد عصب سیاتیک
نشستن زیاد و ورزش کم میتواند عصب سیاتیک، بزرگترین عصب بدن انسان را تحریک و ملتهب کند.
عصب سیاتیک از پایین ستون فقرات شما از طریق باسن و پایین پای شما عبور میکند، جایی که وقتی آن را فشار میدهید، احساس درد خواهید کرد.
درد عصب از لگن شما ساطع میشود و ممکن است خفیف، تیز، سوزن سوزن شدن، بیحسی یا حتی مانند شوک الکتریکی باشد.
علت درد لگن در زنان
درد در ناحیه لگن و باسن در بانوان بسیار شایع می باشد و بسیاری از بانوان با این درد مواجه می باشند.
از علل وجود درد لگن و باسن در بانوان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
کیست تخمدان
از شایع ترین بیماری های زنان ابتلا به کیست تخمدان می باشد.
کیست های تخمدان می توانند باعث درد در ناحیه باسن و لگن شوند که این درد در هنگام مقاربت می تواند بیشتر شود.
اندومتریوز
بیماری آندومتریوز اختلالی می باشد که در آن بافت مشابه پوشش داخلی رحم در نقاطی غیرمعمول در قسمت پایینی شکم ایجاد می شود.
این بافت ممکن است روی سطح تخمدان، پشت رحم و در حفره لگنی، روی دیواره روده و به ندرت در نقاطی دورتر به وجود آید.
لگن شایع ترین محل بروز آندومتریوز می باشد و به همین دلیل نیز معمولا بیماران در هنگام برقراری رابطه جنسی درد های شدید در ناحیه لگن تجربه می کنند.
عفونت اداری
بیشتر زنان حداقل یکبار دز شول زندگی دچار عونت ادراری شده اند و بعضی از بانوان نیز به طور مکرر به عفونت ادراری مبتلا می شوند.
به دلیل اینکه مجرای ادراری در بانوان کوتاه تر از مردان می باشد با کتری ها به اسانی می توانند به مانه ورود پیدا کنند.
از مهم ترین نشانه های این بیماری به فشار در قسمت تحتانی لگن، درد در ناحیه باسن و لگن، درد در هنگام ادرار کردن و تکرر ادرار می توان اشاره کرد.
علل درد لگن در مردان
درد لگن در مردان همیشه ناشی از مشکلات اسکلتی و عضلانی نیست و معمولاً بیماریها و مشکلات زمینهای نیز در بروز این عارضه دخیل هستند.
عفونت و التهاب یکی از شایعترین علل درد لگن در مردان است که با افزایش سن شیوع بیشتری پیدا میکند.
علاوه بر مشکلات اسکلتی و ساختاری ذکر شده در بروز درد لگن، بیماریها و عوامل مختلفی در بروز درد لگن در مردان دخیل هستند که مهمترین آنها عبارتند از:
پروستات
التهاب پروستات ناشی از عفونت باکتریایی، پروستاتیت نامیده میشود.
اگر باکتریها از طریق مجرای ادرار وارد پروستات شوند و در آنجا تکثیر شوند، میتوانند باعث درد در ناحیه لگن و کشاله ران شوند.
عفونتهای دستگاه ادراری
عفونتهای پروستات در مردان توسط باکتریها ایجاد میشوند و خطر ابتلا به عفونت پروستات با افزایش سن افزایش مییابد.
اگرچه زنان بیشتر از مردان به عفونت ادراری مبتلا میشوند، اما وقتی باکتریها از طریق مجرای ادرار وارد دستگاه ادراری میشوند و شروع به تکثیر میکنند، فرد به عفونت ادراری مبتلا میشود.
علاوه بر احساس قوی و دردناک فوریت ادرار، عفونت دستگاه ادراری ممکن است باعث شود بیمار در کمر و لگن خود احساس درد کند.
عفونتهای کلیوی
پس از پروستات، سنگ کلیه یکی از شایعترین علل درد کمر و لگن در مردان است و افرادی که این درد را تجربه میکنند، درد شدیدی را در این ناحیه تجربه میکنند.
درد ناشی از سنگ کلیه اغلب در کمر و لگن اولیه احساس میشود.
بیماریهای مقاربتی
بسیاری از بیماریهای مقاربتی که به عنوان عفونتهای مقاربتی نیز شناخته میشوند، ممکن است منجر به درد لگن شوند.
عفونت کلامیدیا معمولاً در اکثر مردان علائمی ایجاد نمیکند، اما ممکن است باعث سوزش هنگام ادرار و درد لگن شود.
نوع دیگری از عفونت مقاربتی به نام عفونت سوزاک وجود دارد که باعث سوزش ادرار در اکثر مردانی میشود که به این باکتری آلوده شدهاند.
علائم و نشانههای درد لگن و باسن
بسته به نوع بیماری که باعث درد لگن و باسن شما میشود، ممکن است در نواحی زیر احساس ناراحتی کنید:
- رانها
- داخل لگن
- کشاله ران
- خارج لگن
- باسن
گاهی اوقات، درد از نواحی دیگر بدن، مانند کمر یا کشاله ران، میتواند به ناحیه لگن سرایت کند.
درد شما ممکن است با فعالیت بدتر شود، به خصوص اگر علت آن آرتروز باشد، همراه با درد دامنه حرکتی شما نیز ممکن است کاهش یابد.
برخی از افراد ممکن است به دلیل درد در ناحیه لگن دچار لنگیدن شوند.
تشخیص درد لگن و باسن
اگر درد لگن یا باسن شما بیش از دو هفته طول بکشد، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.
پزشک شما در مورد فعالیتهایی که انجام دادهاید و آنچه درد را بدتر کرده است، از شما سؤالاتی خواهد پرسید.
اگر درد هنگام بالا و پایین رفتن از پلهها یا پوشیدن جوراب افزایش مییابد، ممکن است به دلیل مشکلی در مفصل لگن شما باشد.
پزشک شما در مورد چگونگی شروع علائم شما سؤالاتی خواهد پرسید.
درد چگونه بر فعالیتهای روزانه شما تأثیر میگذارد؟ آیا شبها نیز درد را احساس میکنید و آیا بدتر یا شدیدتر میشود؟
سپس پزشک شما مفصل لگن شما را معاینه میکند، حرکات آن را ارزیابی میکند و در صورت لزوم، آزمایشهای دیگری را برای کمک به تشخیص تجویز میکند.
برخی از آزمایشهایی که پزشک ممکن است برای تشخیص بهتر این بیماری تجویز کند عبارتند از:
عکسبرداری با اشعه ایکس
سی تی اسکن
ام آر آی
آزمایش خون برای تشخیص درد ناشی از آرتریت روماتوئید یا عفونت
روش های درمان درد لگن و باسن
بروز درد در نواحی مختلف بدن علاوه بر ایجاد محدودیت های مختلف می تواند موجب کلافگی افراد شده و قطعا آسیب های زیادی به همراه دارد.
زمانی که درد در اندام های حرکتی مانند لگن و باسن اتفاق می افتد تمامی فرایندهای حرکتی با آسیب زیاد مواجه شده و حتی فرد هنگام نشستن، ایستادن، برخاستن و یا خوابیدن این دردها را در حد شدید تا خفیف تجربه می کند.
کسانی که با درد در ناحیه لگن و باسن مواجه میشوند سعی دارند که هر چه سریع تر به پزشک مراجعه کرد تا بتوانند راه حل مناسبی برای تسکین و بهبود این دردها پیدا کنند.
اینکه درد به چه علت رخ داده است مسئله اصلی از نظر پزشک است و متخصصان تلاش می کنند ابتدا علت عارضه را پیدا کرده و پس از آن روند درمان را در پیش بگیرند.
توجه داشته باشید که اگر درد در ناحیه لگن و باسن اتفاق بیفتد در مرحله اول شخص باید مدت زمان استراحت خود را بیشتر کرده و از سایر داروهای مناسب و انواع مسکن برای کنترل و کاهش درد استفاده کند.
گزینههای درمانی زیادی برای درد لگن و مفصل ران وجود دارد.
میزان موفقیت هر درمان نه تنها به استخوان لگن فرد، بلکه به علت درد لگن و باسن نیز بستگی دارد، درمان درد ناشی از آرتروز معمولاً شامل ترکیبی از درمانها است.
درمان درد لگن میتواند شامل دارو درمانی، فیزیوتراپی، ورزش درمانی، طب سوزنی، ماساژ، تزریق داخل مفصلی استروئیدها، اوزون، هیالورونیک اسید (ژل)، سلولهای بنیادی و جراحی باشد.
دارو درمانی برای کاهش درد لگن و باسن
داروهای زیادی برای درمان آرتروز و کنترل درد آن در دسترس هستند.
رایجترین داروها شامل مسکنهای غیر آسپرینی، داروهای ضد التهاب، کورتیکواستروئیدها، داروهای اصلاح کننده بیماری و قرصهای خوابآور هستند.
تزریق استروئید برای کاهش درد در باسن و لگن
گاهی اوقات، از تزریق کورتیکواستروئید برای کاهش التهاب و در نتیجه درد استخوان لگن استفاده میشود.
معمولاً تزریق کورتیکواستروئید ها مستقیماً به مفصل ران توسط دکتر جواد صادقی انجام می شود.
این روش خطرات کمتری نسبت به عوارض جانبی کورتیکواستروئیدهای خوراکی دارد، تزریق کورتیکواستروئید میتواند چندین بار تکرار شود.
این تزریقات با کمک ویدئو فلوروسکوپی انجام میشود تا از محل صحیح تزریق اطمینان حاصل شود.
تزریقات تحت هدایت سونوگرافی نیز امروزه رواج پیدا کردهاند.
اوزون تراپی، پی آر پی و سلولهای بنیادی نیز در درد لگن مورد استفاده قرار گرفتهاند و اثرات مفید آنها گزارش شده است.
فیزیوتراپی برای کاهش درد باسن
مراجعه به یک فیزیوتراپیست میتواند برای همه چیز، از تقویت عضلات و افزایش دامنه حرکتی گرفته تا حفظ تون عضلانی، مفید باشد.
برخی از افراد مبتلا به درد لگن علاوه بر مراجعه به فیزیوتراپیست، دارو نیز مصرف میکنند، در حالی که برخی دیگر میخواهند برای ترک دارو به یک فیزیوتراپیست مراجعه کنند.
فیزیوتراپیست با ارزیابی وضعیت کلی بدن، انعطافپذیری، تحرک مفاصل، قدرت، نحوه راه رفتن و طول پای شما شروع میکند.
اگر یک یا چند مورد از این نواحی ضعیف باشند، ممکن است باعث درد شوند. هنگامی که فیزیوتراپیست شما علت درد شما را مشخص کرد، یک برنامه درمانی طراحی میکند.
به طور معمول، فردی که مبتلا به آرتروز لگن است، 2 تا 3 بار در هفته به مدت 6 تا 10 هفته فیزیوتراپی دریافت میکند.
علاوه بر تمریناتی که با فیزیوتراپیست خود انجام میدهید، انجام تمرینات خانگی که فیزیوتراپیست شما تجویز میکند، ضروری است.
وسایل کمکی
شما میتوانید با استفاده از عصا یا سایر وسایل کمکی مانند عصا یا ارتز برای راه رفتن، فشار روی لگن خود را کاهش دهید.
توصیه میشود که عصاها در طرف مقابل مفصل آسیب دیده استفاده شوند.
وقتی روی پای راست خود میایستید، تمام فشار توسط پای راست شما تحمل میشود.
اگر میخواهید به پای راست خود کمک کنید، عصا را با دست چپ خود بگیرید و مقداری از وزن خود را به دست چپ خود منتقل کنید.
به این ترتیب، عصاهای شما به پای راست شما کمک میکنند تا فشار کمتری از روی آن برداشته شود.
استفاده از ارتزهایی که برای پشتیبانی، تنظیم و بهبود عملکرد پا طراحی شدهاند، میتواند فشار روی مفصل ران شما را کاهش دهد.
درگیری مفصل ران به دلیل عدم تعادل در توزیع فشار روی پای راست و چپ، باعث آسیب بیشتر به مفصل ران میشود.
طراحی کفی مناسب و استفاده از کفشهای استاندارد میتواند با متعادل کردن فشار روی پای راست و چپ، از آسیب بیشتر به مفصل ران جلوگیری کند.
روشهای جراحی برای کاهش درد لگن و باسن
روشهای غیرجراحی ممکن است برای فرد مؤثر نباشند زیرا بیماری و آسیب به مفصل ران پیشرفت کرده است.
اگر درد با درمانهای غیرجراحی بهبود نیابد، جراحی برای جایگزینی مفصل ران آسیبدیده با مفصل مصنوعی توصیه میشود.
روشهای جراحی زیادی برای درمان درد لگن وجود دارد.
انتخاب روش مناسب به علت درد در باسن، شدت علائم و وضعیت بیمار بستگی دارد. برخی از روشهای جراحی رایج عبارتند از:
تعویض مفصل ران
در این روش، مفصل ران آسیبدیده با یک مفصل مصنوعی جایگزین میشود.
این روش برای درمان آرتروز شدید، شکستگیهای لگن و سایر آسیبهای لگن که باعث درد و ناتوانی شدید میشوند، استفاده میشود.
استئوتومی
در این روش، استخوان ران بریده و جابجا میشود تا ناهنجاریهای ساختاری که باعث درد میشوند، اصلاح شوند.
جراحی ترمیمی
در جراحی ترمیم بورسیت، قسمت ملتهب ترمیم یا برداشته میشود.
در روش بازسازی عضلات، عضلات آسیبدیده ترمیم میشوند.
در روش بازسازی تاندون، تاندونهای آسیبدیده با جراحی بازسازی و ترمیم میشوند.
آرتروسکوپی
در این روش، جراح از طریق یک برش کوچک، دوربین و ابزار جراحی را وارد مفصل ران میکند تا مشکلات داخل مفصل را مشاهده و ترمیم کند.
آرتروسکوپی لگن یک روش جراحی کمتهاجمی است.
با یک برش کوچک در ناحیه ران می توانند عمل های جراحی اصلاحی را انجام داده و هرگونه آسیب در مفاصل و بخش های مختلف لگن و باسن را بهبود می بخشند.